Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) Hukuku

Şirketleri bugün bağlayan çerçeve

Türkiye'de Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS), belirlenen ölçütleri aşan işletmeler ile büyüklüğüne bakılmaksızın kapsama alınan banka, sigorta şirketi ve halka açık ortaklıklar bakımından raporlamayı zorunlu hâle getirmiştir. Yükümlülüğün dayanağı Türk Ticaret Kanunu'dur ve aykırılık idari para cezası yaptırımına tabidir. 7552 sayılı İklim Kanunu ve buna dayanılarak çıkarılan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi mevzuatı ise sera gazı emisyonlarını, emisyon izni, tahsisat ve tahsisat teslim yükümlülüğü üzerinden doğrudan bir maliyet ve sorumluluk kalemine dönüştürmüştür.

Avrupa Birliği tarafında Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi ve Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi, 2026 tarihli sadeleştirme düzenlemesiyle kapsamı daraltılmış olmakla birlikte yürürlüktedir. Türk şirketlerinin büyük kısmı bu direktiflerin doğrudan muhatabı değildir; ancak kapsamdaki Avrupalı alıcıların tedarikçisi oldukları ölçüde aynı yükümlülüklerle sözleşme hükmü olarak karşılaşmaktadır. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, ormansızlaşmanın önlenmesine ilişkin düzenleme ve ürün bazlı diğer araçlar da ihracatçılar bakımından bir raporlama meselesi olmaktan çıkıp pazara erişim şartına dönüşmüştür.

Bu tablonun pratik sonucu şudur: ESG yükümlülükleri artık yalnızca kapsamdaki büyük şirketleri değil, onlara mal ve hizmet veren orta ölçekli işletmeleri de bağlamaktadır.

Hizmet alanlarımız

• Kapsam ve yükümlülük analizi. Şirketin TSRS, AB mevzuatı ve sektörel düzenlemeler karşısındaki konumunun tespiti; hangi yükümlülüğün hangi tarihten itibaren doğduğunun, kimin sorumlu olduğunun ve aykırılığın sonuçlarının hukuki görüş olarak ortaya konması.
• Sürdürülebilirlik raporlaması ve kamuya açıklama. Raporların hukuki denetimi, beyanların mevzuata ve şirketin gerçek durumuna uygunluğunun kontrolü, güvence denetimi sürecinde hukuki destek.
• İklim ve karbon. Emisyon izni başvuruları, tahsisat yükümlülüklerinin yönetimi, karbon piyasası işlemleri, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamındaki ihracat süreçlerinin yapılandırılması ve idari yaptırımlara karşı başvurular.
• Tedarik zinciri ve sözleşme yönetimi. Alıcılardan gelen ESG taahhüt, denetim, bilgi verme ve fesih hükümlerinin müzakeresi; tedarikçi sözleşmelerinin bu yükümlülükleri aktaracak biçimde yeniden düzenlenmesi; tedarikçi davranış kuralları ve denetim protokollerinin hazırlanması.
• Sürdürülebilir finansman. Yeşil tahvil, sürdürülebilirlik bağlantılı kredi ve benzeri araçlarda dokümantasyon, performans göstergelerinin sözleşmeye yansıtılması ve taahhüde aykırılık hâllerinin yönetimi.
• Kurumsal yönetişim. Yönetim kurulu düzeyinde sürdürülebilirlik sorumluluğunun tanımlanması, komite yapılandırması, görev dağılımı, bilgi akışı düzeninin kurulması ve yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi.
• Politika ve iç düzenlemeler. Etik kuralları, ihbar mekanizmaları, insan hakları ve çevre politikalarının hazırlanması; bu mekanizmaların kişisel verilerin korunması mevzuatıyla uyumlu biçimde işletilmesi.
• İç soruşturmalar. Sürdürülebilirlik taahhütlerine, tedarikçi denetimlerine veya ihbarlara konu iddiaların incelenmesi ve soruşturma sonucuna göre hukuki yol haritasının belirlenmesi.
• Yeşil aklama riski. Reklam, etiketleme ve kurumsal iletişim materyallerindeki çevresel iddiaların tüketicinin korunması ve haksız rekabet mevzuatı bakımından değerlendirilmesi.
• İşlemler ve uyuşmazlıklar. Birleşme ve devralmalarda ESG odaklı hukuki inceleme ve işlem belgelerine yansıtılması; idari yaptırımlara itiraz, iptal davaları ve sözleşmesel ihtilafların takibi.

Çalışma yöntemimiz

ESG, tek bir uzmanlık alanının içine sığmayan bir konudur. Bir emisyon yükümlülüğü aynı anda çevre, idare ve ceza hukukunu; bir tedarikçi denetim klozu ticaret, iş ve veri koruma hukukunu; bir sürdürülebilirlik iş birliği ise rekabet hukukunu ilgilendirir. FIOR, hukukun tüm alanlarında hizmet veren bir büro olarak bu meseleleri parçalara bölmeden, ilgili alanlardan avukatlarımızın birlikte çalıştığı tek bir ekip yapısıyla ele alır.

Otomotiv, imalat, enerji, perakende ve finans başta olmak üzere ihracat yoğun sektörlerde uzun yıllara dayanan tecrübemiz, özellikle Avrupa Birliği kaynaklı yükümlülüklerin tedarik zinciri yoluyla Türk şirketlerine yansıdığı noktalarda bize pratik bir bakış sağlar. İstanbul'un yanı sıra Londra, Almanya ve Kanada'daki ofislerimizde görev yapan avukatlarımız sayesinde, sınır ötesi yükümlülükleri kaynağındaki hukuk düzeniyle birlikte değerlendirebiliyoruz.

Sürdürülebilirlik yükümlülükleriniz karşısındaki konumunuzu netleştirmek ve önünüzdeki takvimi planlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.