İşyerinde Yapay Zekâ

İşverenler işe alım, performans ve gözetimde algoritmik araçlara giderek daha çok başvuruyor. Türk hukuku bakımından asıl soru verimlilik değil: eşitlik ilkesi, KVKK ve İş Kanunu’nun emredici kuralları çerçevesinde bu araçlar savunulabilir biçimde kullanılabiliyor mu?

Geçmiş verilerle eğitilen sistemler dolaylı ayrımcılık üretebilir. İş Kanunu m. 5 ve TİHEK Kanunu istihdamda ayrımcılığı yasaklar; kara kutu ise ispatı zorlaştırır. KVKK’da açık rıza, işçi-işveren bağımlılığı nedeniyle çoğu kez zayıf bir dayanak olur. Biyometrik mesai takibi ölçülülük denetiminden geçmeyebilir; tümüyle otomatik kararlara itiraz hakkı, önemli istihdam kararlarında anlamlı insan denetimini gerektirir.

Sorumluluk tedarikçiye kaydırılamaz. Ayrımcı sonuç veya veri ihlalinde muhatap kural olarak işverendir. Çalışanların müvekkil bilgisi veya ticari sırrı harici modellere girmesi gizlilik ve yurt dışı aktarım rejimini de devreye sokar. AB Yapay Zekâ Yasası istihdam sistemlerini yüksek riskli sayar; AB pazarına çalışan firmalar için bu standartlar şimdiden uyum yükümlülüğü doğurabilir.

Bilgi notu, tedarikçi seçimi, sözleşme kayıtları, insan denetimi ve yönetişim için somut adımları derliyor. Tam metin aşağıdadır.